Fysiotherapie zonder verwijzing: zo werkt het
Je hebt meestal geen verwijzing van de huisarts nodig voor de fysiotherapeut. Dat is zo sinds januari 2006 en in 2024 kwam 74% van de patiënten zonder verwijzing (Nivel, KNGF). De fysiotherapeut doet aan het begin van de eerste afspraak een korte screening: passen je klachten bij fysiotherapie of moet je eerst naar de huisarts? Een verwijzing is onder meer nodig voor vergoeding uit de basisverzekering bij een chronische aandoening, voor behandeling aan huis en voor valpreventie.
- Sinds 2006 direct toegankelijk; 3 op de 4 patiënten komen zonder verwijzing.
- De eerste afspraak heet dan "screening, intake en onderzoek"; de screening is een eigen, korte stap.
- Wél een verwijzing: chronische lijst (basisverzekering), behandeling aan huis, valpreventie, en soms bij meerdere behandelingen per dag.
- Een verwijzing levert voor de aanvullende verzekering geen extra vergoeding op.
Wat gebeurt er bij de eerste afspraak zonder verwijzing?
De fysiotherapeut begint met een screening. Met gerichte vragen en tests beoordeelt de therapeut of je klacht past bij fysiotherapie en of er signalen zijn waarvoor je naar de huisarts moet. Is dat in orde, dan volgen intake en onderzoek en meestal meteen de eerste behandeling. In het eerste jaar van de directe toegang onderging 10% van de mensen alleen een screening (Nivel, 2006): die kregen het advies om naar de huisarts te gaan of hadden geen fysiotherapie nodig.
Wanneer heb je wél een verwijzing nodig?
| situatie | verwijzing nodig? | waarom |
|---|---|---|
| Gewone klacht, aanvullende verzekering of zelf betalen | nee | directe toegankelijkheid sinds 2006 (Rijksoverheid, KNGF) |
| Aandoening op de chronische lijst, vergoeding uit de basisverzekering | ja | de arts moet de aandoening vaststellen; verzekeraars vragen een verwijzing met diagnose (Zorginstituut, Zilveren Kruis, CZ) |
| Behandeling aan huis | ja | op de verwijzing moet staan waarom behandeling thuis nodig is (CZ-polis 2026) |
| Training valpreventie | ja | enige uitzondering die de Rijksoverheid noemt |
| Meerdere behandelingen op één dag | soms | sommige verzekeraars vragen vooraf toestemming en een verwijzing (Zilveren Kruis) |
Verandert een verwijzing iets aan de vergoeding?
Voor de aanvullende verzekering niet: het aantal behandelingen staat in je polis en er geldt geen eigen risico. Voor de chronische lijst is de diagnose van een arts een voorwaarde. Voor de praktijk verschilt alleen de naam van de eerste afspraak ("intake en onderzoek na verwijzing" in plaats van "screening, intake en onderzoek"); Zilveren Kruis vergoedt beide in 2026 met hetzelfde bedrag. Lees alle vergoedingsregels voor 2026.
Wanneer ga je toch eerst naar de huisarts?
Bij koorts, uitval van kracht of gevoel, klachten na een ongeval, of pijn die 's nachts niet minder wordt. De fysiotherapeut let daar in de screening ook op en verwijst dan door. Twijfel je, kijk op thuisarts.nl of bel de huisarts; De Fysioplek geeft geen medisch advies.
Veelgestelde vragen
Kan je direct naar de fysio?
Ja. Sinds 2006 is fysiotherapie in Nederland direct toegankelijk. Kies een vrije tijd, ga naar de praktijk en de fysiotherapeut screent je klacht bij de eerste afspraak.
Is de screening gratis?
Nee, de screening is een eigen prestatie met een eigen tarief (gecontracteerd rond € 19 in 2026, afgeleid uit de Zilveren Kruis-tarieven) en valt onder dezelfde vergoedingsregels als de behandeling.
Kan ik zonder verwijzing naar een manueel therapeut of bekkenfysiotherapeut?
Ja, de directe toegankelijkheid geldt voor alle fysiotherapeutische specialisaties. Voor bekkenfysiotherapie bij urine-incontinentie uit de basisverzekering (9 behandelingen) is wel een verwijzing nodig.
Hoe weet ik of een fysiotherapeut goed is?
Let op de specialisatie voor jouw klacht en vraag de praktijk naar de KRF NL-registratie. Het aantal vrije plekken is geen kwaliteitsoordeel.
Vind een vrije afspraak
16.590 vrije plekken bij 77 Amsterdamse praktijken. Je kunt meestal zonder verwijzing boeken.
Bekijk de vrije plekken in AmsterdamBronnen
- Nivel: Jaarcijfers fysiotherapie 2024, aandeel patiënten met een verwijzing daalt
- Nivel: Een jaar directe toegang fysiotherapie (2006)
- Rijksoverheid: Is fysiotherapie opgenomen in het basispakket?
- KNGF (defysiotherapeut.com): Zonder verwijzing naar de fysiotherapeut
- Zorginstituut Nederland: Fysiotherapie en oefentherapie (Zvw)
- CZ: Fysiotherapie bij aandoeningen op de lijst van de overheid (18+)
- CZdirect: Aanvullende verzekering Fysio 9, voorwaarden 2026 (PDF)
- Zilveren Kruis: Fysiotherapie vanaf 18 jaar (aanvullend) 2026
- Zilveren Kruis: Tarieven niet-gecontracteerde fysiotherapie 2026 (PDF)
Regels en bedragen gelden voor 2026 en zijn nagekeken op 6 september 2026. Verzekeraars wijzigen hun dekking elk jaar op 12 november; controleer altijd je eigen polisvoorwaarden. De Fysioplek is geen zorgaanbieder en geen verzekeraar.