Benauwdheid

Benauwdheid is het gevoel dat je niet genoeg lucht krijgt. Het is een klacht met veel mogelijke oorzaken, in je longen, je hart of je bloedvaten, of door angst. Word je plotseling veel benauwder, bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost; krijg je bijna geen lucht of heb je drukkende pijn op je borst, bel 112.

Ook bekend als: Kortademigheid, Ademnood, Moeite met ademhalen, Niet genoeg lucht krijgen, Hyperventilatie.

Gebaseerd op richtlijnen en wetenschappelijke bronnen · laatst gecontroleerd 10 oktober 2026.

Medische aandachtspunten

Wanneer moet je bellen?

Je hebt pijn of een zwaar, drukkend gevoel op je borst dat niet overgaat als je stilzit, met of zonder zweten, misselijkheid, pijn in je arm, kaak, nek, tussen je schouderbladen of in je maag, of duizeligheid: bel 112.
Je bent ernstig benauwd: je kunt geen zin afmaken, je bent benauwd terwijl je stilzit, je kunt door benauwdheid niet liggen, je lippen worden blauw, je raakt verward of je valt flauw: bel 112.
Je bent zo benauwd dat je uitgeput raakt, of je wordt suf en reageert nauwelijks als iemand tegen je praat: bel 112.
Ben je ouder dan 65 en adem je ineens snel en zwaar, of ben je extreem moe of duizelig, ook zonder pijn op je borst? Bel 112.
Je hebt scherpe pijn op je borst en ademen is moeilijk en doet pijn, je hart klopt onregelmatig en heel snel (ook in rust), je ademt snel of moeilijk, of je bent plotseling veel benauwder dan normaal: bel direct de huisarts of de huisartsenpost.
Het doet pijn als je inademt, of je hoest bloed op: bel direct de huisarts of de huisartsenpost.
Je hebt astma of COPD en je medicijnen lijken niet te helpen, of je hoest of benauwdheid wordt binnen een dag of een paar dagen veel erger: bel direct de huisarts of de huisartsenpost.
Je hebt een paniekaanval met heftige klachten, zoals erg benauwd zijn, pijn op je borst of flauwvallen, en het is je eerste aanval, de klachten gaan niet over, of de aanval is heel anders dan eerdere aanvallen: bel direct de huisarts of de huisartsenpost. Val je flauw, of gaat de pijn op je borst niet over als je stilzit? Bel 112.
Je bent na corona benauwd en je hebt koorts: bel direct de huisarts of de huisartsenpost.
Je hebt druk op of in je borst en je hebt koorts: bel dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost.
Je hebt pijn op je borst die steeds terugkomt en je weet niet waardoor: maak op werkdagen een afspraak bij de huisarts.
Je wordt sneller moe of benauwd bij inspanning, je bent 's nachts benauwd als je plat ligt, je bent in 3 dagen 2 kilo of meer aangekomen, of je enkels worden steeds dikker: maak een afspraak bij de huisarts.
Je hoest na corona veel meer dan normaal, of je wordt niet beter ondanks behandeling: maak een afspraak bij de huisarts.
Je paniekaanvallen komen vaker, je gaat plekken uit de weg, of ze zitten je werk of gezin in de weg: maak een afspraak bij de huisarts.
Denk je aan zelfdoding? Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of 0800-0113 (gratis, 24/7), of chat op 113.nl.

Wat is het?

Benauwdheid is het gevoel dat je niet genoeg lucht krijgt. Je ademt moeilijker of sneller, je borst voelt strak, of je kunt niet praten zonder te stoppen. Het is een klacht en geen ziekte. Daarom zoekt de huisarts eerst uit waar het vandaan komt.

Soms ademt iemand op een manier die benauwdheid geeft zonder dat een long- of hartziekte het verklaart. Dat heet een verstoord ademhalingspatroon of hyperventilatie. Artsen stellen dat niet altijd op dezelfde manier vast, en andere oorzaken moeten eerst uitgesloten worden.

Welke klachten kun je hebben?

Moeilijker of sneller ademen.
Een strak of knellend gevoel op je borst.
Het gevoel dat je niet genoeg lucht krijgt.
Niet meer kunnen praten zonder te stoppen.
Bij een paniekaanval ook een snel kloppend hart, trillen, zweten, duizeligheid, tintelingen en angst. Dat duurt meestal een paar minuten.
Bij hartfalen ook snel moe en benauwd bij inspanning, benauwd als je plat ligt en dikke voeten of enkels.

Hoe ontstaat het?

Longen: COPD, astma of een longontsteking, een bloedprop in je longen (longembolie) of een klaplong.
Hart: hartfalen (vocht in je longen) of een hartaanval. Bij mensen boven de 65 kan een hartaanval zich vooral uiten als snel en zwaar ademen, heel erg moe zijn en duizeligheid, in plaats van pijn op de borst.
Angst: een paniekaanval kan je erg benauwd maken.
Na corona kan benauwdheid lang blijven.

Welke klacht past bij jou?

De huisarts zoekt uit wat de oorzaak is. Deze pagina's kunnen je helpen:

Benauwd met kuitpijn of pijn bij ademhalen, na een operatie, een lange reis of bedrust: longembolie. Bel direct de huisarts of de huisartsenpost.
Een dik, pijnlijk been én benauwd: bel 112. Alleen een dikke, warme, pijnlijke kuit: trombosebeen.
Benauwd met hoesten en slijm, als je rookt of COPD of astma hebt: longfysiotherapie.
Pijn aan je borst of ribben bij ademhalen na een val of stoot: gekneusde rib of pijn aan het ribkraakbeen. Geen val of stoot en ook benauwd? Bel direct de huisarts of de huisartsenpost.
Pijn in je bovenrug of tussen je schouderbladen met benauwdheid: bel direct de huisarts of de huisartsenpost. Heb je ook pijn of druk op je borst, bel dan 112.
Benauwd door je hart of door angst: maak een afspraak bij de huisarts; bij de signalen bovenaan bel je 112 of direct de huisarts.

Hoe verloopt het en hoe herstel je?

Dat hangt af van de oorzaak. Een paniekaanval duurt meestal een paar minuten, zelden langer dan een half uur. Hij is naar, maar niet gevaarlijk. Na corona kan herstel van je ademhaling tijd kosten.

Bij wie kun je terecht?

De huisarts onderzoekt eerst waar je benauwdheid vandaan komt. Buiten kantoortijd is dat de huisartsenpost. Bij levensgevaar bel je 112.
Daarna, afhankelijk van de oorzaak: de huisarts of een longarts bij COPD en astma, de huisarts of een cardioloog bij hartfalen, een arts in het ziekenhuis bij een longembolie, en bij paniekaanvallen de huisarts, een praktijkondersteuner of een psycholoog.
Een fysiotherapeut stelt de oorzaak niet vast, maar kan als die bekend is helpen bij COPD, volgens de richtlijn voor fysiotherapeuten bij COPD, en bij benauwdheid die blijft na corona, met training van kracht en uithoudingsvermogen en leren ademen tijdens bewegen.

Wat kun je zelf doen?

Bij een paniekaanval: adem ongeveer 3 tellen in door je neus en ongeveer 6 tellen uit door je mond. Praat rustig tegen jezelf, drink wat water of ga naar buiten. Adem niet in een papieren of plastic zak: dat helpt niet en kan de paniek erger maken.
Als je benauwd blijft na corona: praat langzaam en in korte zinnen, wissel zware en lichte taken af, bouw je activiteiten elke dag rustig op, doe ontspanningsoefeningen en slaap op vaste tijden.

Veelgestelde vragen

Wanneer is benauwdheid een spoedgeval?

Als je geen zin meer kunt afmaken, benauwd bent terwijl je stilzit of door benauwdheid niet kunt liggen, als je lippen blauw worden, je verward raakt of flauwvalt, of bij pijn of druk op je borst die niet overgaat als je stilzit. Bel dan 112.

Kan benauwdheid van stress komen?

Ja, bijvoorbeeld bij een paniekaanval. Maar heb je voor het eerst een aanval met heftige benauwdheid, pijn op je borst of flauwvallen, bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost. Val je flauw, of gaat de pijn op je borst niet over als je stilzit? Bel 112. Ook een hartaanval of een bloedprop in je longen kan je benauwd maken.

Moet ik in een zak ademen als ik in paniek ben?

Nee. Volgens Thuisarts helpt dat niet en kan het de paniek erger maken. Adem rustig in door je neus en langzaam uit door je mond.

Helpen ademhalingsoefeningen?

Voor hyperventilatie vond een Cochrane-overzicht maar één klein onderzoek en geen overtuigend bewijs dat ademhalingsoefeningen helpen. Over ademen bij COPD lees je meer bij longfysiotherapie.

Ik blijf benauwd na corona. Wie kan me helpen?

Ga naar de huisarts. Wie je daarna kan helpen, staat onder Wie behandelt het?. Volgens Thuisarts helpt geen medicijn of vitamine tegen benauwdheid die blijft na corona.

Bronnen

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen advies van je huisarts of fysiotherapeut. De Fysioplek is geen zorgaanbieder.