Achillespeesruptuur

Wat is het?

De achillespees verbindt je kuitspieren met je hielbot. Bij een ruptuur scheurt die pees plotseling door. Dat is iets anders dan een overbelaste, pijnlijke achillespees zonder scheur: daarover lees je meer bij achillespees.

Een arts stelt de diagnose meestal met vragen en lichamelijk onderzoek: in je kuit knijpen (bij een scheur beweegt je voet niet mee) en voelen of er een deuk in de pees zit. Klopt dat allebei, dan is een scan meestal niet nodig. Is de arts niet zeker, dan kan een echo helpen.

Welke klachten kun je hebben?

• Plotselinge, scherpe pijn achter je enkel of onderin je kuit, tijdens één stap of beweging.
• Een knap of het gevoel dat iemand tegen je hiel trapt.
• Een deuk die je in de pees voelt.
• Moeite met afzetten bij het lopen; niet meer op je tenen kunnen staan.

Hoe ontstaat het?

De meeste rupturen gebeuren tijdens het sporten. Het komt vaker voor bij mannen, vooral tussen 30 en 49 jaar. In de bronnen die wij lazen staat niet waarom de pees bij de ene persoon scheurt en bij de andere niet.

Hoe lang duurt het?

Herstel duurt maanden. De meeste mensen doen na 3 tot 6 maanden hun dagelijkse dingen weer. Terug naar sport duurt gemiddeld ongeveer een half jaar, en ongeveer de helft sport binnen een jaar weer. Je kuit blijft langer zwakker, daarom is krachttraining tot minstens een jaar na de scheur belangrijk.

Wat doet een fysiotherapeut?

Bij een verse scheur is eerst een arts nodig. Denkt de fysiotherapeut aan een gescheurde achillespees, dan stuurt die je dezelfde dag naar de huisarts of het ziekenhuis. De keuze tussen opereren en niet opereren maakt het behandelteam samen met jou.

Daarna begeleidt de fysiotherapeut je herstel. De Nederlandse richtlijn voor achillespeesruptuur beschrijft een revalidatieprogramma in fasen, dat aan jou en je voortgang wordt aangepast. Fysiotherapeuten zaten in de commissie die de richtlijn schreef.

• Een programma op maat. De fysiotherapeut bespreekt met je hoe je revalidatie eruitziet en past die aan op hoe het gaat. De weken hieronder zijn een richtlijn, geen vaste regel.
• Belasten. In de eerste weken loop je meestal met krukken en belast je je been deels. Daarna bouw je op naar volledig belasten, op geleide van de pijn, in een brace of loopschoen. Eerder of later belasten maakte in onderzoek geen belangrijk verschil voor de kans op een nieuwe scheur.
• Bewegen van de enkel. Binnen wat de brace toelaat, oefen je de beweging van je enkel. De hak in de brace wordt in de loop van 6 tot 8 weken stap voor stap lager.
• Kuitkracht opbouwen. Je begint meestal met aanspannen zonder te bewegen, daarna volgen krachtoefeningen die steeds zwaarder worden. Wie sport, gaat na ongeveer 3 maanden verder met spring- en sportgerichte oefeningen.
• Uitleg over wat je kunt verwachten. Hoe lang het herstel duurt, wanneer sporten weer kan en waarom je je kuit nog lang blijft trainen.
• Samenwerken. De fysiotherapeut stemt af met de artsen die je behandelen.

Wat kun je zelf doen?

• Bij een verse scheur: wacht niet af, maar bel dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost.
• Na de behandeling: volg het programma van je behandelteam, ook als het goed gaat.
• Blijf je kuit minstens een jaar trainen.

Kosten en verwijzing

Je kunt zonder verwijzing naar de fysiotherapeut. Wat een behandeling kost en wanneer je verzekering betaalt, lees je bij de kosten, de vergoeding en fysiotherapie zonder verwijzing.