Revalidatie en chronische klachten

Botbreuk

Een botbreuk (fractuur) is een breuk in een bot. Een arts stelt de breuk vast en behandelt hem, met gips, door het bot recht te zetten of met een operatie. Een fysiotherapeut komt pas daarna, en lang niet iedereen heeft er een nodig.

Ook bekend als: Fractuur, Gebroken bot, Gebroken been, Gebroken knieschijf, Patellafractuur, Gebroken neus, Neusfractuur, Soorten botbreuken, Soorten fracturen.

Gebaseerd op richtlijnen en wetenschappelijke bronnen · laatst gecontroleerd 10 oktober 2026.

Medische aandachtspunten

Wanneer moet je bellen?

Bel 112 bij gevaar voor je leven: bij veel bloedverlies dat niet stopt, als iemand in elkaar zakt of bewusteloos raakt, bij een epileptische aanval na een val, bij een ernstig verkeersongeluk of als iemand na een ongeluk niet meer kan bewegen.
Steekt er bot door de huid, met of zonder veel bloedverlies? Bel 112 of ga direct naar de spoedeisende hulp. Wacht niet op de huisarts.
Bel 112 of ga direct naar de spoedeisende hulp. Wacht niet op de huisarts. Dat geldt als de pijn na een letsel snel erger wordt en veel erger is dan je zou verwachten, met een harde, strakke, dikke arm of been. Of als een arm of been, of de vingers of tenen, na een letsel koud, bleek, wit of blauw worden of gevoelloos raken, ook onder gips.
Denk je dat je iets gebroken hebt? Bel direct de huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost. De huisarts stuurt je zo nodig door voor een röntgenfoto.
Problemen onder gips: meer pijn, een doof of tintelend gevoel dat niet weggaat, dikkere vingers of tenen, of gips dat nat of kapot is. Bel dezelfde dag de arts in het ziekenhuis die je behandelt, of de huisartsenpost.
Na een operatie aan je voet of met gips om je voet: een open of bloedende wond, vocht dat na 1 tot 2 dagen blijft lekken, plotseling meer pijn, koorts, of een warme, dikke, rodere of donkerdere voet. Bel dezelfde dag het ziekenhuis dat je behandelt, of de huisartsenpost.
Een dikke, pijnlijke, warme kuit, zeker als je been in het gips zit: bel direct de huisarts of de huisartsenpost. Dat kan een trombosebeen zijn. Adem je ook sneller of doet inademen pijn, bel dan ook direct. Bij ernstige benauwdheid of flauwvallen: bel 112.

Wat is het?

Een botbreuk is een breuk in een bot. De arts kijkt of de botstukken verschoven zijn, of de breuk tot in het gewricht loopt en of de huid open is. Dat bepaalt de behandeling. Op Thuisarts vonden we geen pagina over botbreuken in het algemeen; breuken staan er per lichaamsdeel, zoals een gebroken pols of een gebroken voet.

Welke klachten kun je hebben?

Pijn, zwelling en een blauwe plek na een val of klap.
Je kunt de arm, hand of het been niet of nauwelijks gebruiken.
Soms staat het lichaamsdeel scheef.
Na het gips is het gewricht vaak stijf. Een deel van de mensen houdt langer pijn, minder kracht of een ander gevoel.

Hoe ontstaat het?

Een val of klap. Een val op je hand is de bekendste oorzaak van een gebroken pols.
Breekt er na je vijftigste een bot, dan kan botontkalking (osteoporose) meespelen.
Steeds dezelfde belasting zonder genoeg herstel kan een vermoeiingsbreuk (stressfractuur) geven.

Welke klacht past bij jou?

Waar zit de breuk? Kies de pagina die het best past:

Gebroken hand: gebroken hand.
Gebroken voet: gebroken voet.
Gebroken pols of handwortelbeentje: gebroken pols.
Gebroken enkel: gebroken enkel.
Gebroken heup: gebroken heup.
Gebroken bovenarm bij de schouder of gebroken schouderblad: gebroken schouder.
Gebroken elleboog: gebroken elleboog.
Gebroken sleutelbeen: gebroken sleutelbeen.
Gebroken onderbeen (scheenbeen of kuitbeen): gebroken onderbeen.
Gebroken of ingezakte wervel, ook in de nek: wervelfractuur.
Pijn door steeds herhaalde belasting: stressfractuur.
Gebroken neus, gebroken knieschijf of een gebroken been in het algemeen: lees verder onder Verwante klachten op deze pagina.

Hoe verloopt het en hoe herstel je?

Hoe lang herstel duurt, hangt af van het bot, de soort breuk en de persoon. Eén vaste duur voor elke botbreuk bestaat niet. Twee voorbeelden van Thuisarts:

Pols: gips meestal ongeveer 3 weken als de botten goed liggen, 4 tot 5 weken als ze zonder operatie zijn rechtgezet. Daarna is de pols vaak stijf en duurt het weken tot maanden voor je hem weer volledig gebruikt.
Voet: gips meestal 4 tot 6 weken. Je voet weer normaal gebruiken duurt vaak minstens 3 maanden, bij een ernstige breuk een half jaar tot een jaar. Soms herstelt de voet niet helemaal.

Een enkele keer blijft de pijn na een letsel of operatie hangen of wordt hij erger, met een warmere of koudere, rode of blauwige huid en meer zweten. Dat kan complex regionaal pijnsyndroom (CRPS) zijn. Maak dan een afspraak met de arts in het ziekenhuis.

Bij wie kun je terecht?

De huisarts onderzoekt je en stuurt je bij een vermoedelijke breuk naar het ziekenhuis voor een röntgenfoto.
De arts in het ziekenhuis behandelt de breuk met gips, rechtzetten of een operatie, en controleert het herstel. Na een gebroken pols is de eerste controle ongeveer 8 dagen na het gipsen.
Een fysiotherapeut of handtherapeut: na de behandeling door de arts kan een fysiotherapeut helpen als het herstel achterblijft; lees de pagina van jouw breuk.
Ben je 50 jaar of ouder en brak je de afgelopen 2 jaar een bot? Dan krijg je een onderzoek naar botontkalking aangeboden: een botdichtheidsmeting, een meting van je wervels, bloedonderzoek en een check op valrisico.

Wat kun je zelf doen?

Houd een arm of been in het gips zoveel mogelijk omhoog.
Houd het gips droog en krab er niet onder.
Beweeg je vingers of tenen die vrij zijn een paar keer per dag.
Neem bij pijn eerst paracetamol.
Rijd geen auto met gips om je arm of voet, en sport of til niet zwaar zolang het gips erom zit. Vraag de arts wat wel kan.
Ben je 50 jaar of ouder en brak je een bot? Vraag naar het onderzoek naar botontkalking. Bewegen en vallen voorkomen horen bij wat daarna volgt.

Verwante klachten

Gebroken been

Met een gebroken been kan een breuk in het bovenbeen bij de heup bedoeld zijn, maar ook in het onderbeen (scheenbeen of kuitbeen), de enkel of de voet. Heup: gebroken heup. Onderbeen: gebroken onderbeen. Enkel: gebroken enkel. Voet: gebroken voet. Een arts behandelt de breuk, bij een open breuk in het ziekenhuis. Na een operatie voor een open breuk van het onderbeen begint oefenen meestal kort na de operatie, met doelen en belasting die je met de chirurg afspreekt. Dat berust op overeenstemming van deskundigen, niet op onderzoek. Let bij een gebroken been extra op twee waarschuwingstekens: snel erger wordende pijn met een hard, strak en dik been, en een dikke, pijnlijke, warme kuit. Zie Wanneer bellen? bovenaan deze pagina.

Gebroken knieschijf

De knieschijf (patella) brengt de kracht van je dijspier over op je onderbeen. Een gebroken knieschijf komt niet vaak voor. Is de breuk niet verschoven en kun je je knie nog strekken, dan kan de arts kiezen voor behandeling zonder operatie. Zijn de botstukken verschoven of werkt het strekken niet meer, dan is meestal een operatie nodig. Stijfheid, moeite met strekken en later artrose achter de knieschijf kunnen klachten geven bij werk en sport. Kun je na een val of klap je knie niet strekken of je been niet gestrekt optillen, bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost. We vonden geen richtlijn of onderzoek over fysiotherapie na een gebroken knieschijf; het herstel spreek je af met de arts die je behandelt. Pijn rond de knieschijf zonder breuk is iets anders: zie patellofemorale pijn.

Gebroken neus

Bij een gebroken neus staat je neus vaak scheef of voel je een randje in het bot. Je kunt ook een bloedneus hebben, pijn bij aanraken, een kraakgevoel en een blauwe plek rond het oog. Een arts stelt de diagnose door te kijken en te voelen; een gewone röntgenfoto is daarvoor niet nodig. Is je neus te dik om goed te beoordelen, dan kijkt de arts na 5 tot 10 dagen opnieuw. Besluit de arts het neusbot recht te zetten, dan gebeurt dat bij voorkeur binnen 2 weken, voordat het bot vastgroeit. Voor een gebroken neus vonden we geen bron die fysiotherapie een rol geeft; de arts behandelt het. Zie je een dikke, blauwige zwelling binnen in je neus (op het tussenschot), bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost: die moet snel worden behandeld. Had je ook een klap op je hoofd, en heb je bloed of vocht uit je oor, zie je dubbel, heb je moeite met praten, moet je herhaald braken of wordt je hoofdpijn steeds erger? Of ben je 65 jaar of ouder of gebruik je bloedverdunners? Bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost.

Soorten botbreuken

Artsen delen breuken op een paar manieren in, en de soort bepaalt de behandeling:

Verschoven of niet verschoven: liggen de botstukken nog op hun plek of niet. Een verschoven breuk moet vaak worden rechtgezet of geopereerd.
In het gewricht of erbuiten: loopt de breuk door tot in het gewrichtsvlak.
Open of gesloten: bij een open breuk is de huid kapot.
Vermoeiingsbreuk (stressfractuur): een breuk door steeds herhaalde belasting.
Ingezakte wervel: een wervel die inzakt, vaak bij botontkalking.

Of fysiotherapie daarna zinvol is, hangt af van het bot: zie Welke klacht past bij jou?

Veelgestelde vragen

Heb ik fysiotherapie nodig na een botbreuk?

Dat hangt af van het bot en van hoe je herstel gaat. Na een gebroken pols is het meestal niet nodig. Het helpt vooral als je herstel langzaam gaat, als je bang bent om te bewegen of als staan en lopen moeilijk blijft. Na een operatie aan een gebroken heup hoort fysiotherapie er wel bij.

Hoe lang duurt het voor een botbreuk genezen is?

Dat hangt af van het bot en de breuk. Een gebroken pols zit meestal 3 tot 5 weken in het gips, een gebroken voet 4 tot 6 weken. Weer normaal gebruiken duurt vaak langer: bij een voet minstens 3 maanden, soms tot een jaar.

Wanneer moet ik bellen als ik gips heb?

Bij meer pijn, een doof of tintelend gevoel dat niet weggaat, dikke vingers of tenen, of gips dat nat of kapot is: bel dezelfde dag de arts in het ziekenhuis of de huisartsenpost. Wordt de pijn snel veel erger met een strak, hard gevoel, of worden je arm, been, vingers of tenen koud, bleek, wit of blauw of voel je ze niet meer: bel 112 of ga direct naar de spoedeisende hulp. Wacht niet op de huisarts.

Moet ik een botdichtheidsmeting laten doen?

Ben je 50 jaar of ouder en brak je de afgelopen 2 jaar een bot, dan krijg je een onderzoek naar botontkalking aangeboden. Vraag je huisarts ernaar.

Geneest een gebroken neus vanzelf?

Laat een arts er binnen een paar dagen naar kijken. Moet het bot worden rechtgezet, dan kan dat het best binnen 2 weken, voordat het bot vastgroeit.

Bronnen

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen advies van je huisarts of fysiotherapeut. De Fysioplek is geen zorgaanbieder.