Knie- of beenklachten

Corpus liberum

Een corpus liberum, of gewrichtsmuis, is een los stukje kraakbeen, bot of allebei in een gewricht, meestal de knie. Zit je knie nu op slot, zodat je hem niet kunt strekken of buigen, bel dan dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost. Een orthopedisch chirurg beslist of het losse stukje eruit moet.

Ook bekend als: Gewrichtsmuis, Corpora libera, Los stukje in de knie, Loose body.

Gebaseerd op richtlijnen en wetenschappelijke bronnen · laatst gecontroleerd 10 oktober 2026.

Medische aandachtspunten

Wanneer moet je bellen?

Je knie of ander gewricht zit nu op slot: je kunt het niet strekken of buigen: bel dezelfde dag de huisarts. 's Avonds, 's nachts, in het weekend en op feestdagen bel je de huisartsenpost.
Je kunt helemaal niet op je been staan, je knie wordt heel snel dik, of je knie heeft een harde klap of een ongeluk gehad: bel direct de huisarts of de huisartsenpost.
Een gewricht is heet, rood, heel pijnlijk en dik, en je hebt koorts: bel direct de huisarts of de huisartsenpost.
Je knie zat eerder op slot, maar kan nu weer bewegen: maak een afspraak bij de huisarts, binnen een week.
Je knie zakt door, of wordt na een paar weken oefenen niet beter: maak een afspraak bij de huisarts.
Je kind heeft pijn, een dikke knie of een gewricht dat vastzit: maak een afspraak bij de huisarts. Zit het gewricht nu op slot, bel dan dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost.
Na een kijkoperatie is je been rood, pijnlijk of dik, heb je koorts, is de huid rond de wondjes rood en pijnlijk, of komt er pus of bloed uit een wondje: bel dezelfde dag de arts die je heeft geopereerd, of buiten kantoortijd de huisartsenpost.
Krijg je na een kijkoperatie 's nachts erge pijn? Bel de spoedeisende hulp van het ziekenhuis.
Na een kijkoperatie doet ademen pijn: bel direct de huisarts of de huisartsenpost. Het kan een bloedprop zijn; lees ook over trombosebeen en longembolie.
Bel 112 bij ernstige benauwdheid of als je flauwvalt.

Wat is het?

Een corpus liberum is een los stukje kraakbeen, bot of allebei, dat vrij in de ruimte van een gewricht ligt. Het meervoud is corpora libera. In gewone taal heet het een gewrichtsmuis, omdat het stukje in het gewricht kan bewegen. Bij de knie kan een los stukje (bijvoorbeeld van een gescheurde meniscus) tussen de gewrichtsvlakken blijven haken.

Een gewrichtsmuis komt het vaakst voor in de knie, maar ook in de elleboog, de enkel en de heup.

Welke klachten kun je hebben?

Een gewricht dat op slot schiet: bij de knie kun je hem niet meer strekken of buigen. Soms komt hij vanzelf weer los.
Pijn en zwelling.
Een knie die soms doorzakt.

Kraken en klikken zonder dat je knie op slot gaat, heeft veel oorzaken en is vaak onschuldig. Lees daarover bij krakende gewrichten.

Hoe ontstaat het?

Osteochondritis dissecans: een stukje kraakbeen met het bot eronder laat los van het gewrichtsvlak. Dit komt vooral voor bij actieve kinderen en jonge volwassenen, meestal in de knie, elleboog of enkel. Lees meer bij osteochondritis dissecans.
Een letsel van het gewrichtsvlak. Bij de knie kan ook een los stukje van een gescheurde meniscus blijven haken; lees daarover bij meniscusletsel.
Synoviale chondromatose: een zeldzame, goedaardige aandoening waarbij het slijmvlies van het gewricht kraakbeenknobbeltjes maakt. Die laten los als veel losse stukjes.

Hoe verloopt het en hoe herstel je?

Hoe het verloopt, hangt af van de oorzaak en van het gewricht.
Na een kijkoperatie van de knie ga je meestal dezelfde dag naar huis. Je knie is daarna 4 tot 6 weken wat pijnlijk en dik. Sporten kan meestal na ongeveer 4 tot 6 weken, als je knie niet meer pijnlijk of dik is. Binnen 6 weken heb je een controle bij de chirurg.
Klachten kunnen terugkomen, bijvoorbeeld als de knie langzaam herstelt, je hem opnieuw verdraait of het kraakbeen slijt. Ga dan terug naar de chirurg die je heeft geopereerd.
Bij synoviale chondromatose kunnen de losse stukjes na een operatie terugkomen.
Bij kinderen met osteochondritis dissecans van de knie had in één onderzoek ongeveer 14 procent na gemiddeld 14 jaar nog steeds pijn in de knie.

Bij wie kun je terecht?

De huisarts onderzoekt een knie of ander gewricht dat op slot gaat of blijft haken, en kan je doorsturen naar een orthopedisch chirurg.
De orthopedisch chirurg beslist of er een scan nodig is en of een kijkoperatie zinvol is. Bij een knie die vaak op slot gaat, kan een kijkoperatie helpen.
Bij kinderen met osteochondritis dissecans waarbij het stukje nog vastzit, behandelt de arts meestal zonder operatie.

Wat kun je zelf doen?

Zit je knie op slot? Ga liggen, laat je been hangen, of buig en strek je knie voorzichtig. Bewegen kan geen kwaad. Forceer niets. Bel daarna toch dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost.
Bij pijn neem je eerst paracetamol. IJs in een doek kan de pijn wat verlichten, maar je knie geneest er niet sneller door.
Na een kijkoperatie van de knie: gebruik de eerste dagen krukken, houd de wondjes de eerste dagen droog, loop elke keer een stukje verder en ga pas fietsen als je knie geen pijn meer doet.

Veelgestelde vragen

Is een gewrichtsmuis gevaarlijk?

We vonden geen bron die zegt hoe gevaarlijk een gewrichtsmuis is. Zit je gewricht op slot, dan moet een arts er dezelfde dag naar kijken.

Kan een knie die op slot zit vanzelf weer los?

Soms wel. Ga liggen, laat je been hangen of buig en strek je knie voorzichtig. Bel daarna toch dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost.

Moet een gewrichtsmuis er altijd uit?

Nee, dat hangt af van de oorzaak, je klachten en wat de orthopedisch chirurg ziet. Bij een knie die vaak op slot gaat, kan een kijkoperatie helpen. Bij een versleten knie zonder slot helpt een kijkoperatie meestal niet tegen pijn of voor het bewegen.

Hoe lang duurt het herstel na een kijkoperatie van de knie?

Je knie is 4 tot 6 weken wat pijnlijk en dik. Sporten kan meestal na ongeveer 4 tot 6 weken. Dit zijn de tijden voor een kijkoperatie van de knie in het algemeen.

Is mijn knie weer als nieuw als het losse stukje eruit is?

Niet altijd. Bij osteochondritis dissecans van de knie kregen mensen bij wie het losse stukje werd weggehaald later vaker artrose dan mensen bij wie het stukje bleef zitten.

Bronnen

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen advies van je huisarts of fysiotherapeut. De Fysioplek is geen zorgaanbieder.