Elleboogbandletsel

Wat is het?

De binnenste band van je elleboog (ulnaire collaterale band) houdt de binnenkant van je elleboog op zijn plek als je arm naar buiten wordt geduwd. Twee situaties komen het meest voor:

• Werpsporters, zoals honkbalwerpers. Bij elke snelle worp wordt de binnenkant van de elleboog opengeduwd. Na verloop van tijd kan de band verslijten of scheuren.
• Een val of een elleboog uit de kom. Meestal val je op je gestrekte hand. Bij een eenvoudige luxatie zijn de banden beschadigd zonder botbreuk; bij een complexe luxatie is er ook iets gebroken. Dat verschil is alleen met een foto te zien.

Pijn aan dezelfde binnenkant van de elleboog kan ook van een pees komen, zie golfersarm. Tintelingen in de ring- en pink kunnen van de zenuw komen die daar langs loopt.

Welke klachten kun je hebben?

• Pijn aan de binnenkant van je elleboog, vooral bij werpen.
• Soms een plotselinge knap, en daarna het gevoel dat je elleboog los zit.
• Na een val: een dikke, pijnlijke elleboog die moeilijk buigt of strekt.
• Soms tintelingen of een doof gevoel in je ring- en pink, als ook de zenuw geprikkeld is.

Hoe ontstaat het?

• Steeds herhaald snel werpen, waarbij de binnenkant van de elleboog telkens wordt opengeduwd.
• Een val op je gestrekte hand, waarbij je elleboog uit de kom kan gaan en de banden beschadigd raken.

Hoe lang duurt het?

• Werpsporters zonder operatie: ongeveer 8 op de 10 gingen weer sporten, na fysiotherapie alleen of samen met PRP-injecties. De onderzoeken zijn klein. Bij een scheur aan het bovenste deel van de band was dat vaker (ongeveer 9 op de 10) dan bij een scheur aan het onderste deel (ongeveer 4 op de 10).
• Na een reconstructie van de band: de revalidatie duurt ongeveer 12 tot 18 maanden. De meeste sporters gaan weer spelen, maar niet iedereen haalt het oude niveau: dat lukte bij 67 tot 87 van de 100.
• Na een eenvoudige elleboog uit de kom: vroeg bewegen gaf na 6 weken minder beperkingen en een snellere terugkeer naar werk dan 3 weken gips. Na een jaar was er geen verschil meer.

Wat doet een fysiotherapeut?

We vonden geen Nederlandse richtlijn voor elleboogbandletsel. We vonden ook geen gerandomiseerd onderzoek dat oefentherapie met een operatie vergelijkt; wat we weten komt uit overzichten van kleinere onderzoeken. Na een elleboog uit de kom is het onderzoek sterker.

• Onderzoek. De fysiotherapeut vraagt naar je werpbelasting, een val, slotklachten of een los gevoel, en onderzoekt je elleboog. Lijkt het op een elleboog uit de kom, een botbreuk of een probleem met een zenuw of de bloedvoorziening, dan stuurt hij je naar de huisarts of het ziekenhuis.
• Werpsporters met een lichte, gedeeltelijke scheur. De fysiotherapeut begeleidt een programma zonder operatie: eerst rust van werpen, dan kracht van onderarm, schouder en schouderblad, daarna sneller en zwaarder, en tot slot een opgebouwd werpprogramma. In een schema van deskundigen begint dat werpprogramma rond week 7, steeds zonder pijn. Dat schema is niet getest; er is geen vaste datum waarop werpen veilig is.
• Opbouwen op gevoel, niet op een datum. Er zijn geen vaste regels voor wanneer je weer mag werpen. De fysiotherapeut bouwt je belasting stap voor stap op en kijkt hoe je elleboog reageert.
• Na een eenvoudige elleboog uit de kom. Als de arts de elleboog heeft teruggezet en er niets gebroken is, helpt de fysiotherapeut je je elleboog vroeg en actief te bewegen. Dat herstelt sneller dan gips, zonder meer complicaties.
• Na een operatie. De fysiotherapeut begeleidt de revalidatie die de chirurg voorschrijft.
• Terugverwijzen. Blijft je elleboog los voelen, houd je pijn bij het werpen, of wil je op hoog niveau werpen met een zware scheur of een scheur aan het onderste deel van de band? Dan bespreekt de fysiotherapeut een verwijzing naar een orthopeed.

Wat kun je zelf doen?

• Stop met werpen tot je elleboog is onderzocht.
• Forceer een stijve elleboog niet. Na een elleboog uit de kom ga je vroeg bewegen, maar pas als een arts heeft gezegd dat het mag.

Kosten en verwijzing

Je kunt zonder verwijzing naar de fysiotherapeut. Wat een behandeling kost en wanneer je verzekering betaalt, lees je bij de kosten, de vergoeding en fysiotherapie zonder verwijzing.