Enkel- of voetklachten
Enkelverstuiking
Bij een enkelverstuiking (verzwikte enkel) zijn de banden aan de buitenkant van je enkel opgerekt of ingescheurd doordat je voet naar binnen klapte. De meeste mensen lopen na een lichte verstuiking binnen ongeveer 2 weken weer normaal. Vroeg weer belasten helpt het herstel, en balans- en krachtoefeningen verkleinen de kans dat het opnieuw gebeurt.
Ook bekend als: Verzwikte enkel, Verstuikte enkel, Enkelbandletsel, Enkeldistorsie, Inversietrauma, Binnenste enkelband letsel, Eversietrauma enkel, Mediaal enkelband letsel.
Welke klachten kun je hebben?
- Plotselinge pijn aan de buitenkant van de enkel.
- Zwelling van de enkel.
- Moeite om op je voet te steunen in de eerste dagen.
Hoe ontstaat het?
Je voet klapt naar binnen, bijvoorbeeld bij een misstap, bij springen of in een duel. Meer dan de helft van de verstuikingen gebeurt bij sport, vooral bij spring-, zaal- en contactsporten.
Hoe lang duurt het?
Na een lichte verstuiking loop je meestal na ongeveer 2 weken weer normaal. Sporten lukt meestal na 4 tot 6 weken, soms pas na maanden. De meeste mensen zijn binnen 6 tot 8 weken hersteld.
Wat doet een fysiotherapeut?
De fysiotherapeut beoordeelt je enkel en begeleidt het herstel stap voor stap.
- Beoordelen. De fysiotherapeut kijkt hoe ernstig de verstuiking is: de zwelling, hoeveel je op je voet kunt staan en hoe goed je enkel werkt. Met vaste regels (de Ottawa-enkelregels) beslist de fysiotherapeut of je eerst naar een arts moet voor een röntgenfoto.
- Vroeg bewegen. Je enkel gaat snel weer bewegen en belasten, met steun, in plaats van stil te liggen.
- Verband, tape of brace. De fysiotherapeut adviseert over een verband, tape of brace, past die aan bij de fase van je herstel en bouwt die af als je enkel sterker wordt.
- Oefeningen. Je bouwt oefeningen op voor beweeglijkheid, kracht en balans. In onderzoeken kregen mensen die zulke oefeningen deden minder vaak een nieuwe verstuiking.
- Begeleide oefentherapie. Dit is voor mensen die de oefeningen niet alleen kunnen doen, die hun enkel zwaar belasten bij sport of werk, of bij wie de enkel instabiel voelt of steeds omslaat.
- Terug naar sport en werk. De fysiotherapeut begeleidt je terugkeer en kijkt daarbij naar pijn, beweeglijkheid, kracht, balans, vertrouwen en de bewegingen van je sport. Een brace of tape tijdens risicovol sporten verkleint de kans op een nieuwe verstuiking. Tape en brace werken ongeveer even goed; kies wat prettig voelt.
- Balans bij een instabiele enkel. Blijft je enkel instabiel na een verstuiking, dan train je balans en controle.
Voor ultrageluid, laser en elektrotherapie is bij een verse verstuiking geen effect aangetoond.
Wat kun je zelf doen?
- Leg je voet de eerste dagen hoog, koel hem en gebruik een stevig verband. Dat is voor het comfort; het is niet aangetoond dat koelen het herstel versnelt.
- Ga zo snel mogelijk weer lopen, zo ver als de pijn toelaat.
- Doe balansoefeningen en blijf ze ook na je herstel doen.
Verwante klachten
Binnenste enkelband letsel
Aan de binnenkant van je enkel zit een sterke band, de binnenste enkelband (deltaband). Ook die kan beschadigd raken, maar dat gebeurt minder vaak dan bij de banden aan de buitenkant waar deze pagina over gaat. Een letsel van de binnenste band komt vaak samen voor met letsel van de buitenste banden of een breuk van het kuitbeen. De arts beslist of een foto, echo of MRI nodig is en of een operatie zinvol is. Lichte letsels van de binnenste band worden meestal zonder operatie behandeld.
- Heb je drukpijn op of achter de binnenste enkelknobbel, of kun je niet op je voet staan? Dan gelden de regels hieronder: ga eerst naar de huisarts.
- Gaat het na 6 weken niet beter? Ga dan terug naar de huisarts.
Medische aandachtspunten
Wanneer eerst naar de huisarts?
Ga direct naar de huisarts of de huisartsenpost als je niet op je voet kunt staan of geen 4 stappen kunt zetten zonder hulp: dan kan je enkel gebroken zijn.
Ga ook eerst naar de huisarts als je drukpijn op het bot hebt: achter of op de punt van de binnenste of buitenste enkelknobbel (onderste 6 cm), aan de buitenkant van je middenvoet of aan de binnenkant van je middenvoet.
Bel de huisarts op een werkdag als het na 4 dagen niet beter gaat of als het erger wordt.
Kosten en verwijzing
Je kunt zonder verwijzing naar de fysiotherapeut. Wat een behandeling kost en wanneer je verzekering betaalt, lees je bij de kosten, de vergoeding en fysiotherapie zonder verwijzing.
Veelgestelde vragen
Moet ik rusten na een verzwikte enkel?
Niet helemaal. Loop en sta vanaf het begin zoveel als de pijn toelaat.
Helpt een brace?
Een brace of tape tijdens risicovol sporten verkleint de kans op een nieuwe verstuiking. Tape en brace werken ongeveer even goed; kies wat prettig voelt.
Hoe voorkom ik dat het opnieuw gebeurt?
Door balans- en krachtoefeningen te blijven doen, ook als de pijn al weg is, en met een brace of tape tijdens risicovol sporten.
Bronnen
- Thuisarts.nl: Ik heb mijn enkel verzwikt (bijgewerkt 4 juni 2026)
- Thuisarts.nl: Ik wil mijn enkel sterker maken na een verzwikte enkel (4 juni 2026)
- KNGF-richtlijn Enkelletsel (2006)
- Huisarts en Wetenschap: Klachtgestuurde behandeling centraal in de herziene NHG-Standaard Enkelbandletsel (Kok-Pigge en Kuijpers, 2021)
- Gomes e.a.: Ottawa Ankle Rules (2022)
- Kerkhoffs e.a.: Gips of functionele behandeling bij enkelbandletsel, Cochrane, teruggetrokken in 2013 (2002)
- Bleakley e.a.: Vroeg oefenen na een enkelverstuiking, BMJ (2010)
- Wagemans e.a.: Exercise therapy and re-injury (2022)
- Hupperets e.a.: Balanstraining thuis en nieuwe verstuikingen, BMJ (2009)
- Van Rijn e.a.: Begeleide oefeningen na een enkelverstuiking, systematische review, BMJ (2010)
- Smith e.a.: Internationale consensus over terugkeer naar sport na een enkelverstuiking, BJSM (2021)
- Janssen e.a.: Brace tijdens sport en nieuwe verstuikingen, BJSM (2014)
- Doherty e.a.: Behandeling en preventie van enkelverstuikingen, overzicht van reviews, BJSM (2017)
- Martínez-Lozano e.a.: Balanstraining bij een instabiele enkel, umbrella review (2026)
- Koris e.a.: Deltoid ligament injuries, review van anatomie, diagnose en behandeling, KSSTA (2024)
- McCollum e.a.: Syndesmosis and deltoid ligament injuries in the athlete, KSSTA (2013)
Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen advies van je huisarts of fysiotherapeut. De Fysioplek is geen zorgaanbieder.