Gebroken pols

Wat is het?

Bij een gebroken pols is bijna altijd het spaakbeen (radius) gebroken, vlak bij de pols. Soms loopt de breuk door in het gewricht. Een andere breuk in de pols is die van het scheepsbotje, een klein botje aan de duimkant (zie hieronder).

De diagnose, het gips, het rechtzetten en een eventuele operatie doen artsen in het ziekenhuis. Deze pagina gaat over het herstel daarna.

Breuk van het scheepsbotje (scaphoïdfractuur). Het scheepsbotje is een klein handwortelbotje aan de duimkant van je pols. Na een val op je gestrekte hand kan dit botje breken; dat geeft pijn aan de duimkant van de pols. Op de eerste röntgenfoto is zo'n breuk soms niet te zien. Bij een sterk vermoeden volgt dan een CT-scan. Is het onduidelijk, dan word je binnen ongeveer 5 dagen opnieuw onderzocht, en blijft het vermoeden bestaan, dan volgt alsnog een CT-scan. Een breuk die weinig verschoven is, krijgt meestal 4 tot 6 weken gips; daarna volgen controles, ook na 3 tot 4 maanden. Het grootste risico bij behandeling met gips is dat het botje niet goed aan elkaar groeit; daarom is controle belangrijk.

Welke klachten kun je hebben?

Direct na de breuk:

• Pijn in je pols of onderarm.
• Zwelling en een blauwe plek, soms een scheve pols.
• Minder knijpkracht, tintelingen of minder gevoel in je hand of vingers.

Na het gips:

• Een stijve pols en minder kracht.
• Soms blijvende pijn of een ander gevoel in je hand.

Hoe ontstaat het?

Meestal is het een val op je hand. Bij mensen boven de 50 kan een polsbreuk het eerste teken zijn van botontkalking (osteoporose). Daarom kun je na een botbreuk een botdichtheidsmeting aangeboden krijgen.

Hoe lang duurt het?

• Gips. Staan de botstukken goed, dan draag je meestal 3 weken gips. Moest de breuk zonder operatie worden rechtgezet, dan meestal 4 tot 5 weken. Is een operatie nodig, dan blijft het gips tot de operatie, meestal binnen 2 weken. De arts beslist.
• Herstel. Na het gips is je pols vaak stijf. Herstel duurt meestal een aantal weken tot een aantal maanden en hangt af van de soort breuk. Er is een kleine kans op blijvende klachten, zoals pijn, minder kracht of een ander gevoel.
• Na een operatie loopt de controle meestal ongeveer een half jaar.

Veel mensen schatten de hersteltijd te kort in. Vraag je arts wat je kunt verwachten.

Wat doet een fysiotherapeut?

Niet iedereen met een gebroken pols heeft fysiotherapie nodig. De Nederlandse richtlijn voor polsbreuken adviseert artsen om niet standaard door te verwijzen: het ziekenhuis geeft je uitleg en oefeningen voor thuis. Fysiotherapie of handtherapie wordt overwogen als het herstel van je hand en pols achterblijft, bijvoorbeeld bij veel pijn of zwelling, een stijve pols, angst om te bewegen, of als je onvoldoende uitleg kreeg over oefenen na het gips of de operatie.

• Onderzoek. De fysiotherapeut kijkt hoe ver je pols en vingers bewegen, hoe sterk je knijpt, of er zwelling is, hoe je gevoel is en wat je in het dagelijks leven kunt. Zo is te zien of je herstel op schema ligt.
• Bewegen. Eerst gaat het om het actief bewegen van je hand en pols, met oefeningen die de pezen soepel laten glijden. Waar nodig hoort daar zwelling verminderen en behandeling van een litteken bij.
• Opbouwen. Daarna bouw je stap voor stap kracht, coördinatie en uithoudingsvermogen op, met advies over hoeveel je je pols kunt belasten bij dagelijkse bezigheden en werk.
• Angst om te bewegen. De fysiotherapeut legt uit wat je kunt verwachten en helpt je om je pols weer te durven gebruiken.
• Thuisprogramma. Je krijgt oefeningen die je zelf doet. Onderzoek laat geen duidelijke winnaar zien tussen begeleide oefentherapie en een goed uitgelegd thuisprogramma; wat bij jou past, bespreek je samen.
• Alert op complicaties. Ziet de fysiotherapeut tekenen die bij de arts horen, zoals steeds meer pijn met veranderingen in kleur, temperatuur of zweten, of blijvende pijn aan de duimkant na een val, dan stuurt de fysiotherapeut je terug naar de arts.

Een Cochrane-overzicht (2015) vond te weinig bewijs om te zeggen welke manier van revalideren het beste werkt. Passief bewegen door de therapeut, ijs of een whirlpool na het gips maakten in onderzoek geen duidelijk verschil (bewijs van zeer lage kwaliteit).

Wat kun je zelf doen?

Met gips:

• Houd je pols hoger dan je elleboog, vooral in de eerste week.
• Beweeg je vingers regelmatig, bijvoorbeeld drie keer per dag.
• Houd het gips droog en krab er niet onder.
• Rijd geen auto.
• Thuisarts noemt paracetamol als eerste pijnstiller.

Na het gips:

• Gebruik je pols rustig steeds meer.
• Doe de oefeningen die je van het ziekenhuis kreeg.

Kosten en verwijzing

Je kunt zonder verwijzing naar de fysiotherapeut. Wat een behandeling kost en wanneer je verzekering betaalt, lees je bij de kosten, de vergoeding en fysiotherapie zonder verwijzing.