Gebroken voet

Wat is het?

Bij een gebroken voet is een van de botten in je voet gebroken. Deze pagina gaat vooral over een gebroken middenvoetsbeentje, een van de lange botten in het midden van je voet. Onder "Verwante klachten" lees je over een gebroken hielbeen en een gebroken teen. Een stressbreuk, die geleidelijk ontstaat door overbelasting, is iets anders dan een breuk door één ongeluk.

Welke klachten kun je hebben?

• Veel pijn in je voet.
• Je kunt niet op je voet staan of lopen.
• Binnen een dag een zwelling of blauwe plek; een blauwe plek onder je voetzool kan ook na een paar dagen komen.
• Je voet of enkel staat scheef of ziet er plat uit.
• Bij een lichtere breuk: moeite met lopen, pijn als je op je tenen staat, of pijn die blijft als je probeert te rennen.

Hoe ontstaat het?

Deze pagina gaat over een breuk die in één keer ontstaat, bij een ongeluk of blessure. Bij botontkalking (osteoporose) is de kans op een breuk groter.

Hoe lang duurt het?

Dit zijn de tijden die Thuisarts noemt; je arts kan het voor jouw breuk anders afspreken.

• Middenvoetsbeentje. Zonder operatie meestal ongeveer 4 weken gips, soms 6; na een operatie ongeveer 6 weken. De meeste mensen kunnen na ongeveer 6 weken weer lopen en hebben na ongeveer 3 maanden weinig pijn meer. Weer normaal lopen duurt na het gips vaak 3 maanden of langer. Herstel kan langer duren als meer botten gebroken zijn of als de behandeling meer dan een week later begon.
• Hielbeen. Weer normaal lopen duurt vaak langer dan 6 maanden. Bij een zware breuk kan het 6 maanden tot een jaar duren, en helemaal herstellen lukt niet altijd.
• Teen. De pijn is meestal binnen ongeveer 2 weken veel minder.

Wat doet een fysiotherapeut?

De arts in het ziekenhuis behandelt de breuk; de fysiotherapeut komt daarna. Niet iedereen heeft fysiotherapie nodig: het is vooral bedoeld als staan of lopen moeilijk blijft na het gips. Voor een gebroken hielbeen bestaat de Nederlandse richtlijn voor traumatische complexe voetletsels (2024). Die raadt verwijzing naar een fysiotherapeut aan als je hulp nodig hebt om beter te bewegen en te functioneren, en zegt dat er geen vast oefenprogramma bestaat. Voor een gebroken middenvoetsbeentje of teen vonden we geen Nederlandse richtlijn. We vonden geen onderzoek dat laat zien dat begeleide fysiotherapie sneller of beter herstel geeft dan advies of zelf oefenen.

• Onderzoek. De fysiotherapeut kijkt hoe je staat, loopt en je enkel en voet beweegt, en of je herstel gaat zoals het ziekenhuis verwacht.
• Stap voor stap belasten. Je bouwt het bewegen en het staan op je voet stap voor stap op. Daarbij let je op pijn, op hoe zeker je je voelt en op wat de arts toestaat, niet op een vast schema.
• Oefeningen voor thuis. Je krijgt oefeningen voor je enkel en voet, eerst zittend en daarna staand, met een duidelijke regel voor hoeveel pijn achteraf mag.
• Samenwerken met het ziekenhuis. De fysiotherapeut vraagt welke breuk je hebt, of je geopereerd bent en hoeveel je mag steunen, en laat het ziekenhuis weten hoe het gaat.
• Terug naar de arts. Verkleurt je voet, neemt de pijn toe, wordt je kuit dik en pijnlijk of lekt de wond, dan stuurt de fysiotherapeut je terug naar de arts.
• Revalidatiearts. Blijft lopen moeilijk of zijn de problemen ingewikkeld, dan kan een revalidatiearts helpen, soms met aangepaste zolen of schoenen.

Wat kun je zelf doen?

• Koel je voet met een coldpack of ijs in een doek.
• Leg je voet hoog.
• Neem tegen de pijn eerst paracetamol.
• Gebruik krukken als lopen pijn doet. Een verband kan de pijn verminderen.
• Kun je na ongeveer 3 dagen weer staan en lopen, bouw dat dan op.
• In het gips: ga er eerst niet op staan, beweeg je tenen en houd het gips droog.
• Na het gips: doe ongeveer 3 keer per dag de oefeningen, 10 tot 15 keer per oefening. Begin zittend en ga pas staand oefenen als dat goed gaat. Duurt de pijn na het oefenen langer dan 10 minuten, doe dan minder. Loop pas vrij als je op één been kunt staan.

Verwante klachten

Gebroken hielbeen

Het hielbeen draagt je lichaamsgewicht. De Nederlandse richtlijn rekent een breuk daarvan tot de complexe voetletsels. Thuisarts noemt een operatie als gebruikelijke behandeling, soms alleen gips. De Nederlandse richtlijn voor traumatische complexe voetletsels (2024) zegt: overweeg een operatie alleen als de breuk bepaalde kenmerken heeft, en kies liever zonder operatie bij mensen met meer kans op complicaties, zoals bij diabetes, vaatziekte of roken. Wordt er geopereerd, dan geeft een techniek met kleine sneden minder wondproblemen. In een Brits onderzoek bij 151 mensen gaf een operatie bij een typische verschoven hielbeenbreuk na 2 jaar geen beter resultaat en meer complicaties. Een chirurg behandelt de breuk, liefst in een ziekenhuis met ervaring. Daarna kan een fysiotherapeut helpen met bewegen en lopen; een vast programma bestaat niet. Later kunnen blijvende pijn, een scheve stand of artrose ontstaan.

Gebroken teen

Een teen kan vanzelf genezen. De pijn is meestal binnen ongeveer 2 weken veel minder. Wat helpt, is hetzelfde als bij een gebroken voet: koelen, je voet hoog leggen, eerst paracetamol en het staan en lopen rustig opbouwen. Kun je niet op je voet staan, bel dan de huisarts of de huisartsenpost. Heb je na 3 dagen nog veel pijn bij staan, maak dan een afspraak bij de huisarts. We vonden geen bron die fysiotherapie een eigen rol geeft bij een gebroken teen.

Kosten en verwijzing

Je kunt zonder verwijzing naar de fysiotherapeut. Wat een behandeling kost en wanneer je verzekering betaalt, lees je bij de kosten, de vergoeding en fysiotherapie zonder verwijzing.